Stiltedag #20 - Ver'lichten' - willen versus behoeften- door Mandy van Goeije

Ik wil, ikwil, ikwillikwilikwil!

We willen veel. Heel veel. Steeds meer, lijkt wel.
Nu het einde van het jaar in zicht komt, doemen in de verte de goede voornemens en de wensenlijsten voor 2019 al weer op. We willen zo veel dat we er lange lijsten van moeten maken om te kunnen onthouden wat we willen en om het af te vinken zodra we het hebben. Sommige planners voor het nieuwe jaar dagen ons uit een lijst op te stellen van wel 100 dingen die we willen. Dat kunnen we best, 100 dingen willen. En dus laden we onze vork vol hooi om te krijgen wat we willen.

 

Willen geeft richting

Ergens is het leuk, zoveel willen, zoveel doelen hebben om naartoe te werken en zoveel hebben om naar uit te kijken. Het geeft ons een gevoel van richting. Het gevoel dat we ergens heen gaan met ons leven. Het gevoel dat het leven zin heeft.

Maar klopt dat wel? Geeft werkelijk alles wat we willen ons richting en houvast? Is alles wat we willen wel zo fijn? Het resultaat van veel willen is ook een overdaad aan spullen, een tjokvolle agenda en geld en tijd tekort. En…hoe zit het met onze aandacht? Dat kunnen we net als geld maar één keer besteden. Geven we die aan dingen die ons echt na aan het hart liggen of verstrooien we alles over onze bucketlist?

 

De fantasie van het willen

In vorige posts benadrukte ik dat luisteren naar je innerlijke stem een ‘weten’ is met je gevoel. Nou, willen doen we met ons hoofd en niet met ons gevoel. Hooguit komen er emoties aan te pas, maar niet ons diepe gevoel. Willen is gebaseerd op een bedachte fantasie dat als we iets hebben of bereiken, we heel erg gelukkig zullen zijn. Als ik maar eenmaal die mooie auto heb, dan… Als ik maar eenmaal voor één dag een prinses ben geweest op mijn eigen vorstelijke bruiloft, dan… Willen heeft te maken met een fantasie over een gevoel dat we in de toekomst denken te gaan krijgen als we iets bereiken of krijgen.

Willen en compensatie

Willen is ook heel vaak gebaseerd op compenserende fantasieën. Stel je voor, je hebt een rotdag gehad op je werk of je kinderen of je buren waren heel erg vervelend en je loopt in een warenhuis. En dan valt je oog op een stel leuke koffiemokken. Ze zijn een beetje duur, maar ze zijn dan ook wel héél erg leuk. Je hebt genoeg koffiemokken, dus je hebt ze niet bepaald nodig. Maar je hebt wel een hele vervelende dag gehad. Wat als je ze jezelf nu eens kado deed om deze dag een beetje goed te maken? Het is een volslagen irrationele redenering, maar we maken ons er allemaal schuldig aan. Sterker nog, wij mensen vertonen zóveel van dit irrationele en impulsieve denkgedrag dat winkels er compleet op ingericht zijn om ons voortdurend impulsaankopen te laten doen. Er is een wetenschap gemaakt rondom ons ‘willen’ en wij kunnen er maar slecht weerstand aan bieden.

 

Ik wil ik wil wat jij ook wil…

Tot slot kopiëren we ‘willen’ ook vaak van anderen – uit de media of van vrienden. Iets is in de mode en je ziet advertenties of het staat overal in winkels naar je te lonken. Mensen om je heen hebben het en dan ineens wil je het zelf ook. Ik heb in een social media groep zelfs eens een uitwisseling gezien van buckelists omdat mensen zich wilden laten inspireren door wat anderen wilden om hun 100 items op de lijst te vullen. Misschien geeft hetzelfde willen als anderen het gevoel ergens bij te horen of mee te doen. Of misschien geeft het een zeker gevoel van status – dat mensen je zullen bewonderen als je eenmaal die chique auto hebt of die dure bruiloft. Hoe dan ook, willen lijkt besmettelijk.

 

De bevrediging van het krijgen wat je wil

Willen is dus eigenlijk een resultaat van gedachten die jammer genoeg niet altijd even rationeel zijn. Daarom zijn we vaak maar heel kortstondig blij als we iets krijgen dat we wilden. Want nadat je het hebt afgestreept, wachten er nog 99 dingen op je bucketlist en kun je niet te lang genieten, want je moet gauw verder om de rest te krijgen. En zo’n hele dure auto is ook best een zorg als je hem eenmaal hebt. Het is wachten op het eerste krasje. Stress!!! Of stel je voor dat iemand er een deuk in rijdt! En mooie, dure auto’s zijn ook best gewild bij autodieven. Zou je nog wel lekker slapen? En zo’n sprookjesbruiloft. Dat zal best een hele ervaring zijn geweest. Maar nadien moet je heel banaal de rekeningen betalen en gewoon toch de rest van je leven heel alledaags met je partner doorbrengen.

 

Je innerlijke stem ‘wil’ niets

Willen is een heel goed voorbeeld van waarom luisteren naar je innerlijke stem vaak een beter idee is om je goed en tevreden te voelen dan naar je wilde en fantasievolle gedachten. De innerlijke stem houdt zich namelijk met willen niet bezig. Onze innerlijke stem houdt zich bezig met wat het waarneemt via ons lichaam en met onze behoeften, oftewel met dat wat we nodig hebben. En dat is meer dan voedsel, water, veiligheid en gezelschap.  Je kunt bijvoorbeeld behoefte hebben rust, aan het vertellen van je verhaal, het vergaren van kennis, het opdoen van leuke ervaringen, vaak in de natuur zijn of een knuffel geven aan iemand. Onze behoeften hebben meestal te maken met onze lichamelijke noden, verbinding, ontwikkeling en expressie en liggen vaak dichter bij ons en zijn vaak beter te realiseren dan de dingen die we willen.

 

Ver’lichten’

Mag je dan niet willen? Natuurlijk wel. Zoals ik zei, het kan hartstikke leuk zijn om iets te willen. En soms ligt willen ook gewoon heel dicht bij je behoeften. Ik heb bijvoorbeeld een sterke behoefte om vaak in de natuur te zijn. Daar is een heel mooie wens uit voorgekomen. Ik wil namelijk heel erg graag eens het Noorderlicht zien vanuit een hele warme slaapzak op het ijs ergens in Lapland of IJsland, of zo. Er is niets mis mee om een aantal mooie wensen te hebben. Maar heel erg veel willen, kan flink zwaar wegen. Het is soms wel érg veel hooi op je vork. En daarbij is zoveel willen van ons allemaal samen niet vol te houden voor onze aarde. Iets minder willen en meer luisteren naar wat we nodig hebben, kan een groot verschil maken.

 

Wat wil jij allemaal?

Hoe is het met jouw ‘willen’ gesteld? Hoeveel hooi heb jij op je vork geprikt de laatste tijd? Ben je wel eens bang om iets mis te lopen? Of zou je ook wel eens iets minder willen willen? Behalve de fear of missing out (FOMO) pleiten steeds meer mensen voor JOMO, the joy of missing out. Oftewel, het kan heel bevrijdend zijn om minder te willen. Wellicht kun je zelf de boel een beetje ver’lichten’.

The Rolling Stones zongen het al:

“You can’t always get what you want
But if you try sometime
You might find
You get what you need”

– Mick Jagger & Keith Richards

 

Sta eens stil bij alle dingen die je wil. Je hebt misschien wel een bucketlist. Wat daarvan heb je nodig?