Stiltedag #12 - Stiltemaand november - bezinning thema - Licht en duister - de grot allegorie van Plato- licht foto door Mandy van Goeije

 

Een denkertje.

Naar je innerlijke stem luisteren, houdt in dat je VOELT wat waar is. Dat je iets ‘weet’ door te voelen.
Binnenin jou zit namelijk een kompas dat heel aardig antwoorden op vragen en de weg door het leven weet als er maar naar geluisterd wordt.

Zoals ik al schreef, is denken eerder een stoorzender voor het innerlijk kompas waarvoor ervaren de sleutel is. Want als je openstaat voor de ervaring, kun je voelen of en hoe je innerlijke kompas ergens door wordt geraakt.

 

Het onmachtige denken

Vind je dit zweverig klinken? Je zou niet de enige zijn. Maar het wordt inmiddels door de wetenschap gestaafd – al verwoordt die dat dan iets anders.

Ap Dijksterhuis heeft een boek geschreven “Het slimme onbewuste – Denken met gevoel” dat erg de moeite waard is. Daarin legt hij uit dat ons bewuste bewustzijn maar een topje van de ijsberg is. Met dat denkende stukje bewustzijn kunnen we heel goed eenvoudige besluiten nemen die zich gemakkelijk laten plussen en minnen op een balans. Maar dat bewuste stukje bewustzijn – het denken, dus – is veel minder machtig dan we denken. Ironisch, niet? Het bewuste denken is namelijk maar het topje van de ijsberg van ons totale bewustzijn.

De ijsberg

Onder het oppervlak van ons bewustzijn zit net als bij een ijsberg een enorm veel groter stuk onbewustzijn waar we ons dus niet bewust van zijn. Tot nu toe werd dat onbewuste niet heel erg serieus genomen. Je kunt het niet zien, niet meten, niet opereren, niet mediceren en het werkt buiten alle logica om. De wetenschap deed veel ervaringen die niet vanuit het logische denken te verklaren waren af als hysterie, fantasie of geestelijke zwakte. Denken was alles. ‘Denk’ maar aan de befaamde uitspraak van Descartes: “Cogito ergo sum” – ik denk, dus ik besta.

Het machtige onbewuste

Maar wat blijkt nu uit moderne psychologische onderzoeken? Dat grote stuk onbewuste, dat onder de oppervlakte van ons bewustzijn verborgen ligt, is onze supercomputer die in staat is om heel verschrikkelijk veel informatie te verwerken tot een besluit in ingewikkelde zaken. Dat besluit komt naar buiten onder de oppervlakte – als een onderbuikgevoel. En pas als we dat onderbuikgevoel hebben (h)erkend, kunnen we beredeneren waarom we dat besluit nemen en gaan we langzaamaan begrijpen dat onze keuze waarschijnlijk een goede is. We denken dan dat we ons besluit hebben beredeneerd, maar dat denken gebeurt dan, zonder dat we ons er bewust van zijn, dus eigenlijk pas achteraf. Ook de wetenschap begint te zien dat denken niet alles is en dat het menselijke proces van keuzes maken, handelen en ‘denken’ geen logische machine van de rede is.

Ode aan je innerlijke kompas!

Naar je innerlijke stem leren luisteren en je innerlijke kompas vinden, mag dan een beetje zweverig klinken, maar het is dus eigenlijk hartstikke concreet. Naar jezelf luisteren is dan ook een serieus goede vaardigheid om te ontwikkelen.

 

Stiltedag #12 - Stiltemaand november - bezinning thema - Licht en duister - dagboekpagina - art journal - allegorie van de grot - Plato - projectie - foto en kunstwerk door Mandy van Goeije

Ik verwerkte het thema van vandaag in een visuele dagboekpagina. Klik voor vergroting.

 

Het falende denken

We zijn echter wel een denkend volkje. We doen het veel en graag. Met ons denken proberen we vooral vat te krijgen op dingen die we niet begrijpen. Maar of ons denken ons nu werkelijk altijd vooruit helpt, is de vraag. Objectief bekeken, valt dat vies tegen. Ons denken is namelijk zo gekleurd als een zonnebril met regenboogglazen. Het is opgebouwd uit denkpatronen die we gedurende ons leven hebben ontwikkeld en als waarheid hebben aangenomen. Daarom zien we de dingen die we zien door de kleuren van die denkpatronen – heel beperkt, dus.

Plato en de grot

Daarom kan het een aardig idee zijn om je eigen denken af en toe eens kritisch te bestuderen. Maar daar moet je dan wel voor kiezen. Of niet. Want het is niet zonder risico. De keuze is aan jou. Onderstaande video legt goed uit wat ik daar mee bedoel.

Plato had heel lang geleden al een visie op het denkvermogen van de mens. Hij vond het menselijk denkvermogen van de mens nogal….beperkt, dus. Hij zou graag zien dat de mens zijn eigen denken en zien eens kritisch onder de loep legt. In deze video van de allegorie van de grot wordt goed uitgelegd dat dat misschien inderdaad niet zo’n gek idee is.

 

De grot en de ijsberg

In mijn ogen is deze allegrie van Plato op zijn minst een onderbouwing voor het feit dat ons denkende bewustzijn flink over het paard getild is en dat er een mooie tijd is aangebroken om te leren luisteren naar die andere krachtige wijsheid in ons: onze innerlijke stem. Niet alleen wanneer we stil zitten bij een kaarsje als het verder ‘geen kwaad kan’, maar juist ook door de dag heen, wanneer we met moeilijke keuzes en ingewikkelde situaties te maken krijgen. Die innerlijke stem is de stem van dat grote stuk ijsberg onder ons oppervlak. Daar mogen we de hele dag op vertrouwen.

 

 

Koos jij ooit – met alle risico’s vandien – voor ‘het licht’ zoals bedoeld wordt in deze video?

 


 

Wil je elke dag deze maand een moment van bezinning in je mailbox ontvangen? Meld je dan hier aan voor de nieuwsbrief voor af en toe een Betekenisvol bericht. En delen op social media of je blog? Heel graag.