Rusttijd

Op onze helft van de aardbol pakt de natuur in de winter haar rust. Sommige dieren houden een winterslaap, bomen en planten hebben hun bladeren laten vallen en vertragen hun sapstroom en de zon straalt haar warmte even aan de andere kant van de aardbol. Buiten wordt het donker en koud en binnen gaan de gordijnen dicht en de kaarsjes en verwarming aan. De korte dagen maken dat we meer tijd binnenshuis doorbrengen en wie luistert naar zijn biologische klok, zal merken dat zijn lichaam ‘s avonds eerder naar zijn bed verlangt. Het is letterlijk een tijd van ‘naar binnen keren’, een tijd van rust.

 

De Betekenis Stiltedag 1 - ondergaande zon door Mandy van Goeije

 

Relatieve Rust

Toch is in onze tijd ‘rust’ een relatief begrip. Het beeld dat ik hierboven schets, is eigenlijk een beetje romantisch. Enkele decennia geleden ging het misschien nog zo. Maar in het huidige tijdperk van het beeldscherm vraag ik me af wie zijn biologische klok nog hoort tikken. Entertainment is er namelijk vierentwintig uur per dag. Als ik ‘s avonds laat de hond uitlaat, flakkeren in de meeste huiskamers nog een aantal beeldschermen. De grote televisie speelt iets af terwijl minstens één opgevouwen lichaam op de bank een laptop of tablet ondersteunt. Elk doodstil lichaam beleeft een eigen avontuur, zich misschien totaal niet meer bewust van de tijd. Denkend aan de invloed van blauw licht voor het slapen gaan, vraag ik me af of deze opgevouwen lichamen vannacht aan hun uren rust gaan komen.

 

Hoe een tiranniek besluit tot iets moois leidde

Een hele poos geleden was ik onze eigen beeldschermapathie beu. Ik trok zonder overleg de kabel uit de muur en verkondigde: 3 maanden geen tv!

Mijn gezin kwam luidkeels in opstand tegen mijn tirannie, maar toen ik uitlegde hoe verdrietig ik werd als ik zag hoe wij als een zoutzak voor een beeldscherm vegeteerden terwijl we ook iets leuks konden doen en hoezeer ik gezellige momenten samen miste, keken ze elkaar aan en besloten ze mijn initiatief een kans te geven. Wat daar op volgde, was opmerkelijk.

Gedurende de eerste twee weken was het hele gezin ineens tussen half 9 en 9 uur ‘s avonds al doodmoe. Soms probeerden we nog wakker te blijven, want erg gezellig is het niet om zo vroeg naar bed te gaan. En het was nu juist de bedoeling geweest om samen leuke en gezellige dingen te doen. Maar zonder de afleiding van onze beeldschermen voelden we pas goed hoe moe we eigenlijk waren. En dus sliepen we onze avonden aan flarden in die eerste tv-loze weken.

Na een dag of tien waren we uitgerust en kregen we ‘s avonds zin om iets te ondernemen. De ene hobby na de andere kwam het huis binnen. Mijn man stortte zich op het aanleggen van enorme afspeellijsten van fijne muziek en het inrichten van een aquarium; de kinderen begonnen intensief te tekenen en verhalen te schrijven; we speelden samen spelletjes, hadden avondvullende gesprekken en lazen veel boeken; ik begon weer per brief te corresponderen met vrienden en ik kreeg het eindelijk voor elkaar om in de avonduren te studeren en poëzie te schrijven. En ongeveer eens per week keken we een film die we bij de lokale bieb hadden gehuurd. Het was heerlijk! En niet alleen mijn man en ik hadden het zonder tv en tablets naar ons zin. Onze kinderen vonden het onverwacht fijn. Ook zij sliepen meer en bleven ‘s avonds wel eens hangen voor een spelletje of een gezellig gesprek. We hadden dus echt meer oog voor elkaar en voor de behoeften van ons lichaam. En niemand miste een beeldscherm.

 

 

En hoe het dan weer afzakt

Zoals aan de meeste goede voornemens kwam ook aan deze een eind. Ik weet niet meer precies hoe het ging. Misschien waren het de Olympische Spelen of een andere unieke gebeurtenis op televisie. De kabel werd weer in het blèrtoestel geprikt en werkelijk van de ene op de andere dag gedroegen we ons alsof de tv-loze maanden niet hadden bestaan. We zeiden haast elke avond tegen onszelf en elkaar: ‘Morgen gaan we écht weer vroeger naar bed, goed? Want nu is het alwéér laat geworden.”

Maar je raadt het al. ‘Morgen’ gingen we helemaal niet vroeger naar bed. En toen de tv een week lang ‘s avonds weer de hoofdrol had gespeeld, was de apathie rondom dat ding alweer zo groot dat we ons amper nog afvroegen waarom het ding aan stond en wat we keken. Mijn man vond het prima zo. Na een dag hard werken vindt hij het fijn om af en toe voor de tv te ontspannen. De kinderen wisselden in die tijd de tv om voor hun eigen beeldschermpjes en die hoorden we niet meer. En ik? Ik miste de beeldschermloze avonden. Ik ergerde me aan het dominante blèrapparaat in de kamer. En eigenlijk ergerde ik me vooral aan mezelf. Want als mijn man eenmaal achter dag ding zat, voelde ik toch de drang om bij hem te zijn en kroop ik ernaast. Eenmaal voor het scherm, versmolt ik dan willoos met de bank tot ik opstond en besefte hoeveel tijd ik zin- en plezierloos uit mijn handen had laten vloeien. En ik hekelde het idee dat onze kinderen hun tekeningen en verhalen hadden ingeruild voor hun beeldscherm, in keurige navolging van ons.

 

Een mooi moment

Ik begon een nieuw offensief en probeerde te onderhandelen of de tv alsjeblieft weer uit mocht en of we alsjeblieft weer gewoon konden léven ‘s avonds. Maar dat tirannieke besluit van destijds bleek zo gek nog niet, want in overleg delf je één tegen drie het onderspit. Stiekem heb ik wel eens gedacht: “Als ik nu bij het stof afnemen gewoon eens per ongeluk….met mijn elleboog of zo…”
Maar eigenlijk moet mijn keuze niet van mijn gezin afhangen. Het beste voorbeeld geef je immers door het zelf te doen. Wie weet zetten ze dat ding vanzelf dan toch een keer uit?!

Het is natuurlijk een stuk moeilijker om een gewoonte in je eentje te doorbreken, maar ik mag eigenlijk niet zeuren. Ik heb een heerlijke werkkamer met zo’n oude leesstoel waar je in kunt wonen. Hij staat vlak naast de verwarming. Dekentje erbij, kaarsjes aan of een leeslamp. Lekker lezen of schrijven met een potje thee of lekker schilderen en ik ben gelukkig. En wat zie ik er naar uit om eindelijk weer in de pen te klimmen en brieven te schrijven. Het is zó veel leuker om een echte brief te krijgen…toch?

Kortom…ik weet wat ik nodig heb om voor mezelf rust te pakken, dus ik pak mijzelf maar eens bij de kladden. Om te beginnen in de maand november geen tv, maar veel boeken, verf, thee en brieven! En vooruit dan, op zondagavond Boer Zoekt Vrouw en daarna gelijk weg bij dat ding.

 

Nu jij!

Ik weet dus hoe ìk deze maand mijn rust ga pakken…

 

Hoe zou jij je rust willen pakken deze maand?

 

PS: Ik heb mijn man deze tekst laten lezen vóór publicatie. De tv is sindsdien ‘s avonds niet meer aan geweest…