Hersenkronkels - dagboekpagina uit 2009 door Mandy van Goeije
Hersenkronkels – dagboekpagina uit 2009

Voorjaarsschoonmaak

Carnaval is voorbij en van oudsher is dan de tijd voor soberheid aangebroken. Het even doen met alleen dat wat je nodig hebt zodat je eens flink kunt opruimen. Dat kan fysiek door je huis op te ruimen, je keukenkastjes of je kledingkast. Maar net als in andere bezinningsperiodes kan het ook mentaal.

…of toch niet?

Máár! Op dat mentale opruimen wil ik graag eens een gnostiek lichtje schijnen. Wie streeft naar een levensweg met gnosis heeft veel minder mentale ballast dan de mens die vasthoudt aan zijn denken.

A full mind - visuele dagboekpagina van een paar jaar terug van Mandy van Goeije
A full mind – visuele dagboekpagina van een paar jaar terug

DISCLAIMER: Deze blogpost betreft een pot-verwijt-de-ketel-dattie-zwart-ziet artikel. Ik ben persoonlijk namelijk expert (geweest) in het overdenken, doordenken, doorpiekeren, mijmeren, interpreteren, psychologiseren, fantaseren, romantiseren, kapotredeneren, plussenenminnen, hadikmaars, watalsen en alsdannen. Een ieder die mij kent, zal dat volmondig kunnen beamen. Getuige ook bijgaande illustraties –  dagboekpagina’s van de rommel in mijn hoofd door de jaren heen. Ik ben er echter naar onderstaande beschrijving redelijk in geslaagd mijn leven te beteren. Dat lichtje geef ik hier dan ook graag door voor wie lichter door het leven wil.

Mess - dagboekpagina uit 2011 van Mandy van Goeije
Mess – visuele dagboekpagina uit 2011

Gnosis en bewustzijn

Gnosis is het innerlijk weten…het weten van het hart…het weten door te voelen, niet door denken. En het is verrekte handig dat we over dat soort weten kunnen beschikken. Ons denken wordt namelijk gestuurd door ons bewuste bewustzijn. Recente onderzoeken hebben aangetoond dat ons onbewuste bewustzijn een veel krachtiger, effectiever en waarachtiger bewustzijn is. We kunnen dat alleen helaas niet betreden door na te denken. Onze gedachten kunnen de boel juist flink verwarrend maken. Dus hoe minder we alles proberen te beredeneren, hoe beter het contact met dat innerlijk weten – met dat onbewuste bewustzijn – is.

Onze innerlijke kwantumcomputer

Als je hier meer over wil weten, kan ik je het boek Het Slimme Onbewuste van Ap Dijksterhuis van harte aanbevelen. Hij legt het veel beter en uitgebreider uit dan ik. Waar het op neer komt, is dat wij mensen denken dat ons denken heel wat voorstelt. Dat doet het ook wel, maar in werkelijkheid is ons bewuste bewustzijn maar een simpele rekenmachine die vooral eenvoudige vergelijkingen kan maken en vooral goed is in het maken van ongecompliceerde kwantitatieve afwegingen. Ons onbewuste bewustzijn is echter een hypercomputer met een onvoorstelbaar grote opslagcapaciteit en dito processorsnelheid. Dat stuk van ons bewustzijn maakt complexe keuzes waarbij een eenvoudige kwantitatieve vergelijking niet meer werkt. We denken dan vervolgens dat we de keuze hebben beredeneerd, maar onderzoek wijst uit dat we eerst met het onbewuste bewustzijn keuzes maken en pas naderhand beredeneren waarom. Dat onbewuste bewustzijn vertelt ons ook wat we nodig hebben. Dat komt niet altijd bij ons bewuste bewustzijn binnen in de vorm van gedachten. Hier komen we aan bij ons ‘onderbuikgevoel’. We voelen immers wat we nodig hebben.

Barb minded - visuele dagboekpagina uit 2010 door Mandy van Goeije
Barb minded – visuele dagboekpagina uit 2010

Onderbuikgevoel

Doet dat onderbuikgevoel niet verschrikkelijk denken aan gnosis? Aan weten door voelen? Juist. Dat vind ik nou ook. En daarom is gnosis zo vreselijk waardevol. Onderzoek toonde namelijk ook aan dat mensen die keuzes maken met hun onderbuikgevoel uiteindelijk gelukkiger zijn met hun keuze dan mensen die ze tot in den treuren beredeneren.

Mentale ballast

Goed, terug naar die mentale opruiming. Waarom zouden we onszelf mentaal moeten opruimen? Nou, ons denken maakt er vaak een potje van. We overdenken veel te veel en draaien dan vast. Of we proberen gebeurtenissen betekenis te geven door er hele verhalen omheen te verzinnen die dan in feite niet kloppen. En we ontwikkelen in de loop van ons leven denkpatronen die heel belemmerend kunnen werken. Soms zelfs zijn dat denkpatronen die we aannemen van anderen en die eigenlijk niet eens bij onszelf horen. Maar ja, omdat we denken dat wij onze gedachten zijn, is dat knap lastig te onderscheiden. We hebben echter vaak last van ons denken en daarom voelen veel mensen van tijd tot tijd een behoefte aan een soort van mentale opruiming – een tijd van bezinning waarin ze een begin kunnen maken met het aanleren van nieuwe, gezondere denkpatronen en dus nieuw en gezonder gedrag.

Hersenspinsels - visuele dagboekpagina uit 2010 door Mandy van Goeije
Hersenspinsels – visuele dagboekpagina uit 2010

Denkpatronen veranderen

Dat klinkt allemaal mooi, maar ingesleten denkpatronen vervangen is vreselijk lastig. Ten eerste zijn we ons heel vaak niet bewust van waar we de mist in gaan. En ten tweede is alleen maar weten dat je niet heel handig denkt vaak niet genoeg om dat denken dan te veranderen. We zijn niet voor niets zo gaan denken. Op de één of andere manier hadden of hebben we daar baat bij. Om jezelf dan middels bewuste manipulatie van je denkpatroon te herprogrammeren, is geen sinecure. Daar slagen maar zeer weinig mensen in.

Soep in mijn Hoofd - visuele dagboekpagina uit 2009 door Mandy van Goeije
Soep in mijn Hoofd – visuele dagboekpagina uit 2009

Gnosis in plaats van denken

Maar nu dan het gnostieke lichtje! Ik durf te beweren dat wie een sterke verbinding ontwikkelt met zijn gnosis veel minder behoefte heeft aan mentale opruiming. Want wie zijn denken als piloot van zijn zelf durft los te laten en zijn koers durft te laten bepalen door zijn innerlijk weten, zal eenvoudigweg niet zoveel mentale ballast ontwikkelen. Die leeft lichter.

Hoe je dat doet? Dat is ingewikkeld en eenvoudig tegelijk. Enerzijds kan ik niet voor elke situatie beschrijven hoe je voorrang geeft aan je innerlijke weten boven je denken. Maar in grote lijnen kan ik er een paar aanwijzingen voor geven.

Facing my inner Critic - visuele dagboekpagina uit 2012 door Mandy van Goeije
Facing my inner Critic – visuele dagboekpagina uit 2012

Ervaren in plaats van denken

Ten eerste verdient het de aanbeveling open te staan voor de ervaring van het moment en jouw innerlijke geraaktheid zonder er gelijk een verhaal van te maken. Wij mensen proberen alles uit te leggen en te verklaren en we zitten er vaker naast dan dat we iets echt (kunnen) begrijpen. Ik zal een voorbeeld geven. Stel, iemand doet akelig tegen je. Dan is het verleidelijk te bedenken waarom en daar dan emotioneel op te reageren. In werkelijkheid kan het echter heel goed zijn dat iemands gedrag helemaal niets met jou te maken heeft en word je voor niets boos.

Bent over Backwards - visuele dagboekpagina over gedachtenkronkels uit 2012 door Mandy van Goeije
Bent over Backwards – visuele dagboekpagina over gedachtenkronkels uit 2012

Acceptatie in plaats van weerstand

Ten tweede is het zaak een ander vrij te laten in zijn gedrag. Dat klinkt spannend, he? Dat is het ook. Maar gnostiek is een levensweg van vrijheid en als wij de vrijheid willen om te zijn wie we zijn, dan moeten we de ander die vrijheid ook geven. Even terugkomend op die persoon in het voorbeeld hierboven: die heeft de vrijheid om akelig tegen jou te doen. Dat wil niet zeggen dat jij dat allemaal maar leuk moet vinden, maar je kunt in elk geval het idee uit je hoofd zetten dat een ander niet het recht heeft om jou te kwetsen. Dat scheelt een heel stuk ballast in je hoofd. En het is veel reëler. Mensen kwetsen elkaar nu eenmaal. Een ander kan jou kwetsen als hij dat wil of even niet anders kan. Keer je hiervoor naar je gnosis, dan ervaar je het akelige gedrag van de ander en dat raakt je. Logisch.

Handelen naar je geraaktheid

Vervolgens heb jij de vrijheid om daar naar te handelen. Je kunt je heel erg gekwetst voelen en besluiten om die persoon in het vervolg uit de weg te gaan of hem niet meer zoveel van jezelf te laten zien, bijvoorbeeld. Of je kunt verwondering ervaren over zijn gedrag en hem laten merken dat zijn gedrag je verbaast. Misschien vertelt hij je wel waarom hij zo akelig deed. Of je kunt laten merken dat die persoon je heeft gekwetst. Misschien biedt hij zijn excuses wel aan. Of je kunt eenvoudigweg accepteren dat mensen soms akelig doen. Als je het los kunt laten, zit het je waarschijnlijk niet zo dwars en heb je het morgen misschien wel heel gezellig met die persoon en is er geen vuiltje meer aan de lucht.

Je hebt alleen controle over jezelf

Hoe dan ook, door te erkennen dat een ander zich akelig mag gedragen, neem je tegelijkertijd de ruimte om daar op te reageren zoals passend is bij jouw authentieke ervaring. En dat is een veel lichter plan van aanpak dan zulke situaties te beredeneren. Je hebt over het gedrag van een ander namelijk geen controle en geen verantwoordelijkheid en over zoiets piekeren levert nooit een goed gevoel op. Een open houding zorgt ervoor dat je veel minder mentale ballast opwekt.

Confusion - visuele dagboekpagina uit 2009 door Mandy van Goeije
Confusion – visuele dagboekpagina uit 2009

Jezelf tijd geven om te voelen

Tot slot is het in algemene zin veel makkelijker om zonder weerstand door het leven te gaan en jezelf altijd te peilen over wat je innerlijke kompas zegt over een ervaring of een keuze. Geef jezelf de tijd om te voelen hoe iets aanvoelt. Wat zegt je onderbuikgevoel ervan? Misschien verras je jezelf door keuzes te maken die je nog niet begrijpt. Maar het leidt vrijwel zeker tot betere keuzes dan die je maakt door afwegingen te maken. Zoals Ap Dijksterhuis in zijn boek beschrijft, zijn mensen veel gelukkiger met keuzes die zijn gemaakt door het onbewuste bewustzijn dan door pure afwegingen. Natuurlijk moet je zorgen dat je de feiten op een rijtje krijgt voordat je een keuze kunt maken. Maar ergens moet je ook accepteren je niet alles kunt beredeneren om een keuze te maken die je werkelijk past.

Denkduvels - visuele dagboekpagina uit 2013 door Mandy van Goeije
Denkduvels – visuele dagboekpagina uit 2013

Concluderend

Onze maatschappij zit enorm beredenerend en feitelijk in elkaar. We hebben er veel mee bereikt, maar op persoonlijk niveau kan het dus makkelijker. De wetenschap heeft aangetoond dat we meer zijn dan alleen onze gedachten en dat ons buikgevoel ons in werkelijkheid stuurt. Wie daar naar leert luisteren en er op durft te vertrouwen, kan met een opgeruimd hoofd door het leven. Wel zo fijn. Dan kun je de tijd die een mentale opruiming kost, gebruiken om te genieten van de ontluikende lente.

Je hoofd toch opruimen?

Ben je toch in de val getrapt van het denken en heb je een hoofd vol ballast waar je vanaf wil? Schrijf je dan in voor mijn nieuwsbrief. Ik kom namelijk binnenkort met een leuke en uitdagende beeldende cursus waarin je leert hoe je orde in je hoofd schept en leert luisteren naar je onderbuikgevoel om het opgeruimd te houden daar vanboven.